Diş teli takıldıktan sonra en çok merak edilen konulardan biri beslenmedir. Braketler ve teller dişlere sabitlendiği için bazı yiyecekler bu parçalara zarar verebilir ya da aralarına takılarak temizliği zorlaştırabilir. Yemek alışkanlıklarınızı tamamen değiştirmeniz gerekmez; birkaç küçük düzenleme çoğu zaman yeterlidir.
İlk Günlerde Neler Yenebilir?
Tel takıldıktan ya da ayarlandıktan sonraki birkaç gün dişlerde hassasiyet hissedilmesi sık görülür. Bu dönemde çiğnemesi kolay, yumuşak yiyecekler tercih etmek işinizi kolaylaştırır. Çorba, yoğurt, haşlanmış sebzeler, patates püresi, yumurta, pilav, makarna ve muz gibi yumuşak meyveler bu günler için uygun seçeneklerdir. Çok sıcak ya da çok soğuk yiyecekler bazı kişilerde hassasiyeti artırabilir; ılık yiyecekler daha rahat olabilir.
Dikkat Edilmesi Gereken Yiyecekler
Tedavi boyunca bazı yiyecekler braketlerin yerinden çıkmasına veya tellerin bükülmesine neden olabilir:
- Sert yiyecekler: Fındık ve ceviz gibi kuruyemişler, leblebi, buz ve sert şekerler.
- Yapışkan yiyecekler: Karamel, sakız, lokum ve benzeri yapışkan tatlılar.
- Isırarak yenen sert besinler: Bütün elma, çiğ havuç, mısır koçanı ve sert ekmek kabukları.
- Şekerli ve asitli içecekler: Braketlerin çevresinde kalan şeker ve asit, diş yüzeyinde lekelere ve çürüğe zemin hazırlayabilir.
Bu besinlerin bir kısmını tamamen bırakmanız gerekmeyebilir. Elma ve havuç gibi yiyecekleri küçük parçalara bölerek ve azı dişleriyle çiğneyerek tüketmek genellikle daha güvenlidir. Sizin için hangi kısıtlamaların geçerli olduğunu ortodontistinize sormak en doğrusudur.
Yemek Sonrası Temizlik
Braketlerin etrafı yemek artıklarının kolayca biriktiği alanlardır. Bu yüzden her öğünden sonra dişleri fırçalamak, mümkün değilse en azından ağzı suyla iyice çalkalamak önerilir. Ara yüz fırçaları tellerin altını temizlemek için pratiktir; diş ipi kullanırken ise ipi tel altından geçirmeye yardım eden aparatlar işinizi kolaylaştırır. Gün içinde dışarıda yemek yiyorsanız yanınızda küçük bir diş fırçası bulundurmak iyi bir alışkanlıktır.
Şeffaf Plak Kullananlar İçin Notlar
Çıkarılabilir şeffaf plaklarda durum biraz farklıdır. Plaklar yemekten önce çıkarıldığı için yiyecek seçimi daha esnektir. Ancak plakları tekrar takmadan önce dişleri fırçalamak gerekir; aksi halde yiyecek artıkları ve şeker plak ile diş arasında kalabilir. Plak takılıyken su dışında bir şey içmemek de genel bir kuraldır. Bu yöntem hakkında daha fazla bilgiyi şeffaf plak sayfamızda bulabilirsiniz.
Bir Braket Gevşerse Ne Yapmalı?
Dikkatli olunsa bile zaman zaman bir braket gevşeyebilir ya da bir tel ucu yanağa batabilir. Böyle bir durumda parçayı kendiniz yerine takmaya çalışmayın. Batan tel ucunu geçici olarak ortodontik mumla örtebilir, ardından ne yapılması gerektiğini öğrenmek için kliniğinizi arayabilirsiniz.
Diş teli ile beslenmek ilk haftalarda biraz alışma gerektirse de çoğu kişi kısa sürede yeni düzene uyum sağlar. Tedaviye başlamadan önce aklınıza gelebilecek diğer sorular için diş teli takmadan önce bilmeniz gerekenler yazımıza da göz atabilirsiniz.