Diş teli ya da şeffaf plak tedavisinin bitmesi, sürecin tamamen sona erdiği anlamına gelmez. Dişler yeni konumlarına taşındıktan sonra çevrelerindeki diş eti lifleri ve kemik bir süre daha bu duruma uyum sağlamaya devam eder. Bu dönemde dişler eski yerlerine doğru kayma eğilimi gösterebildiği için ortodontistler tedavinin sonunda pekiştirme apareyi, yaygın adıyla retainer kullanılmasını önerir.

Dişler Neden Eski Konumlarına Dönmek İster?

Ortodontik tedavi boyunca dişler, uygulanan kontrollü kuvvetlerle kemik içinde yavaşça hareket eder. Tedavi bittiğinde dişleri çevreleyen dokuların yeni duruma alışması zaman alır. Bunun yanında dişler yaşam boyunca küçük değişiklikler gösterebilir; dudak ve dil baskısı, yaşa bağlı değişimler ve bazı alışkanlıklar bunda rol oynayabilir. Pekiştirme apareyleri, tedavide elde edilen dizilimi korumaya yardımcı olmak için kullanılır.

Pekiştirme Apareyi Çeşitleri

Retainerların birkaç farklı tipi vardır:

• Sabit retainer: Genellikle ön dişlerin iç yüzeyine yapıştırılan ince bir teldir. Dışarıdan görünmez ve hasta tarafından çıkarılmaz, ancak çevresinin temizliğine ayrıca özen göstermek gerekir.
• Şeffaf hareketli retainer: Dişlerin ölçüsü ya da dijital taramasıyla hazırlanan, şeffaf plağa benzeyen bir apareydir. Takıp çıkarmak kolaydır; düzenli kullanmak ise kişinin kendi sorumluluğundadır.
• Telli hareketli retainer: Akrilik bir gövde ve ön dişlerin önünden geçen bir telden oluşur. Bazı vakalarda tercih edilir.

Bazı hastalarda sabit ve hareketli retainer birlikte kullanılabilir. Hangi tipin, ne kadar süreyle kullanılacağına vakaya göre ortodontist karar verir.

Retainer Ne Kadar Süre Kullanılır?

Bu sorunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur. Hareketli retainerlar çoğu zaman ilk dönemde gün boyu, sonrasında ise ortodontistin önerisine göre yalnızca geceleri kullanılır. Birçok ortodontist, sonucun uzun vadede korunması için gece kullanımının uzun yıllar sürdürülmesini tavsiye eder. Kontrol randevularında dişlerin durumu değerlendirilerek kullanım planı güncellenebilir.

Retainer kullanımını erken bırakmak, tedavide elde edilen sonucun bir kısmının kaybedilmesine yol açabilir. Bu da ileride yeniden tedavi ihtiyacı doğurabilir.

Retainer Bakımı ve Temizliği

Hareketli retainerlar her gün ılık su ve yumuşak bir fırçayla temizlenmelidir. Çok sıcak su plastiğin şeklini bozabileceği için kullanılmamalıdır. Apareyi kullanmadığınız zamanlarda kutusunda saklamak, kaybolmasını ve hasar görmesini önler; yemek sırasında peçeteye sarılan retainerların yanlışlıkla atılması sık yaşanan bir durumdur. Sabit retainer kullananlar ise telin altını diş ipi geçirme aparatı veya ara yüz fırçasıyla temizlemelidir.

Ne Zaman Ortodontiste Başvurmalı?

Hareketli retainer artık rahat oturmuyorsa, çatlamış ya da kırılmışsa veya sabit retainerın bir ucu dişten ayrılmışsa beklemeden kliniğinizle iletişime geçmeniz önerilir. Hasarlı bir apareyi kullanmaya devam etmek ya da uzun süre hiç kullanmamak dişlerin hareket etmesine fırsat verebilir.

Pekiştirme dönemi, diş teli tedavisi kadar önemli bir aşamadır. Tedavinin sonunda size verilen talimatları düzenli uygulamak ve kontrollerinizi aksatmamak, dişlerinizin yeni konumunu korumanıza yardımcı olur.