Ortodontik tedavi denince çoğu kişinin aklına ergenlik çağındaki gençler gelir. Oysa diş çapraşıklığı, aralıklı dişler ya da kapanış bozuklukları yetişkin yaşta da düzeltilebilir. Dişleri hareket ettiren biyolojik süreç ilerleyen yaşlarda da devam eder; bu nedenle diş eti ve kemik desteği sağlıklı olan yetişkinler için ortodonti çoğu zaman uygun bir seçenektir. Kesin kararı ise muayene ve gerekli kayıtların ardından ortodontist verir.

Yetişkinler Neden Ortodontik Tedaviye Başvurur?

Yetişkinlerin tedaviye başlama nedenleri farklıdır. Bazıları çocukken tedavi olma imkânı bulamamıştır. Bazılarında ise geçmişte yapılan tedavinin ardından pekiştirme apareyi düzenli kullanılmadığı için dişler zamanla eski konumlarına doğru kaymıştır. Ön dişlerdeki çapraşıklık, dişler arasında açılan boşluklar ve dişlerin birbirine düzgün kapanmaması sık duyulan şikâyetlerdir.

Estetik kaygının yanında işlevsel nedenler de önemlidir. Çapraşık dişlerin arası daha zor temizlenir, bu da plak birikimini kolaylaştırabilir. Bozuk kapanış bazı dişlere fazla yük binmesine yol açabilir. Ayrıca köprü veya implant gibi tedavilerden önce dişlerin daha uygun bir konuma getirilmesi için diş hekiminiz ortodontik değerlendirme önerebilir.

Çocuk ve Yetişkin Tedavisi Arasındaki Farklar

Çocuklarda çene kemikleri hâlâ büyüdüğü için büyüme belli ölçüde yönlendirilebilir. Yetişkinlerde büyüme tamamlanmıştır; bu yüzden tedavi daha çok dişlerin konumunu düzeltmeye odaklanır. İskelet kaynaklı belirgin çene uyumsuzluklarında ortodontinin tek başına yeterli olmadığı ve çene cerrahisiyle birlikte planlandığı durumlar da vardır.

Yetişkinlerde diş eti çekilmesi, eksik dişler, dolgular, kronlar veya kanal tedavili dişler daha sık görülür. Bunlar tedaviye engel olmak zorunda değildir, ancak planlamayı etkiler. Diş eti hastalığı varsa önce bunun kontrol altına alınması gerekir. Tedavinin ne kadar süreceği de kişiden kişiye değişir; bu konuyu ortodontik tedavilerde diş teli süresi yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.

Yetişkinler İçin Tedavi Seçenekleri

İş hayatında ya da sosyal ortamlarda belirgin bir tel kullanmak istemeyen yetişkinler için farklı seçenekler bulunur:

• Metal braketler: Klasik ve yaygın yöntemdir, pek çok vakada kullanılabilir.
• Seramik braketler: Diş rengine yakın oldukları için uzaktan daha az fark edilir.
• Lingual ortodonti: Braketler dişlerin iç yüzeyine yapıştırıldığı için dışarıdan görünmez. Ayrıntılar için lingual ortodonti sayfamıza göz atabilirsiniz.
• Şeffaf plaklar: Çıkarılabilir, şeffaf apareylerdir ve uygun vakalarda tercih edilebilir.

Hangi yöntemin uygun olduğu; dişlerin durumu, yapılması gereken diş hareketleri ve kişinin günlük alışkanlıkları birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Tedavi Sürecinde Nelere Dikkat Edilmeli?

Yetişkinler genellikle tedaviye uyum konusunda isteklidir, ancak yoğun iş temposu kontrolleri aksatmaya neden olabilir. Randevuların düzenli takip edilmesi tedavinin planlandığı gibi ilerlemesi için önemlidir. Braketler yemek artıklarının daha kolay birikmesine yol açtığı için günlük fırçalamaya ara yüz fırçası ve diş ipi eklemek faydalı olur. Şeffaf plak kullananların ise plakları ortodontistin önerdiği süre boyunca takması gerekir.

İlk günlerde dişlerde hassasiyet hissedilmesi ve konuşmada kısa süreli değişiklikler olması mümkündür. Bunlar çoğu zaman alışma sürecinin bir parçasıdır. Beklenmedik bir ağrı olursa ya da bir parça kırılırsa ortodontistinize haber vermeniz gerekir.

Yaş tek başına ortodontik tedaviye engel değildir. Dişlerinizin konumundan memnun değilseniz ya da çiğneme ve temizlik konusunda zorluk yaşıyorsanız, bir ortodontiste muayene olarak size uygun seçenekleri ve gerçekçi beklentileri birlikte konuşabilirsiniz.